Μάης του ‘68
Ο γαλλικός Μάης του ‘68 έμεινε στην ιστορία ως η μεγαλύτερη Γενική Απεργία. Ξεκίνησε με δυναμικές φοιτητικές και μαθητικές πορείες και κατέληξε σε καταλήψεις εργοστασίων και μαζικές απεργίες. Ο κοινός αγώνας φοιτητών και εργατών είναι αυτό που μας εμπνέει από την εξέγερση του Μάη.
Για να κατανοήσουμε καλύτερα τα γεγονότα, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας το περιβάλλον στο οποίο διαδραματίστηκαν. Είχαν προηγηθεί ο πόλεμος στην Αλγερία και ο πόλεμος στο Βιετνάμ, έτσι επικρατούσε ένα κλίμα διαμαρτυρίας και αμφισβήτησης.
Η εξέγερση δεν ξέσπασε ξαφνικά το Μάη. Αναταραχές και κινητοποιήσεις από την πλευρά των φοιτητών είχαν αρχίσει να γίνονται από τον Μάρτη, όμως το μεγάλο «μπαμ» έγινε τον Μάη και συγκεκριμένα στις 10 του μήνα, όταν χιλιάδες μαθητές και φοιτητές, διαδήλωσαν στο κέντρο του Παρισιού. Όπως όλες οι πορείες εκείνων των ημερών έτσι και αυτή κατέληξε σε συμπλοκή ανάμεσα στους φοιτητές και τα CRS
(τα γαλλικά ΜΑΤ). Αυτή τη φορά όμως οι φοιτητές απάντησαν δυναμικά στη σκληρή βία των CRS. Οδοφράγματα (ψηλά όσο και ένας άνθρωπος), στήθηκαν με απίστευτη ταχύτητα, αυτοκίνητα αναποδογυρίστηκαν και σημαίες υψώθηκαν. Η απάντηση στα δακρυγόνα ήταν, πέτρες, ξύλα, κομμάτια οδοστρώματος. Οι αστυνομικοί ξυλοκοπούσαν και συλλάμβαναν μέχρι και τυχαίους περαστικούς. Το επόμενο πρωί ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση παραχωρήσεις προς τους φοιτητές, οι οποίοι φυσικά δεν υποχώρησαν. Την ίδια μέρα τα συνδικάτα, καλούσαν τους εργάτες σε Γενική Απεργία. Δύο μέρες μετά (Δευτέρα 13 Μαΐου), οι εργάτες συμπορεύτηκαν με τους φοιτητές και τους μαθητές, σε μία από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις που είχε δει ποτέ η Γαλλία. Η απάντηση των φοιτητών στις παραχωρήσεις του πρωθυπουργού, ήταν η κατάληψη του πανεπιστημίου της Σορβόννης, ενώ οι εργάτες προχώρησαν σε καταλήψεις εργοστασίων και απεργίες. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της πόλης Ναντ, που οι εργάτες όχι μόνο απεργούσαν, αλλά για ένα μικρό διάστημα είχαν και τον έλεγχο των εργοστασίων, καθόριζαν την παραγωγή και τη διανομή των προϊόντων.
Ο πρωθυπουργός, ελπίζοντας πως με αυτό τον τρόπο θα σταματήσουν οι κινητοποιήσεις, ανακοίνωσε αυξήσεις κατά 35% (!) στο βασικό μεροκάματο. Το αντάλλαγμα που ζητούσε ήταν ο τερματισμός των κινητοποιήσεων. Τα συνδικάτα και το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας, συμφώνησαν μαζί του. Δεν υπολόγιζαν όμως τη δύναμη και την αποφασιστικότητα, των εργατών οι οποίοι, βέβαια, δεν συμφώνησαν. Στις 29 Μάη ο δεξιός πρόεδρος Ντε Γκολ αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Παρίσι!
Ωστόσο λίγο αργότερα επέστρεψε περνώντας στην αντεπίθεση. Διέλυσε τη βουλή και προκήρυξε πρόωρες εκλογές. Οι ηγέτες των αριστερών (ρεφορμιστικών) κομμάτων και τα συνδικάτα πήραν τον έλεγχο του κινήματος και το έκλεισαν. Έλεγαν πως οι εργάτες μπορούσαν να κερδίσουν αυτά που διεκδικούν μέσα από τις εκλογές… Έπρεπε, λέει, να κατεβάσουν στις εκλογές όσο πιο πολλούς υποψήφιους γινόταν.
Για να γίνει όμως αυτό έπρεπε να σταματήσουν τις απεργίες. Η αστυνομία άρχισε να κλείνει διά της βίας όσες απεργίες δεν είχαν κλείσει από μόνες τους. Ένας μαθητής και δύο εργάτες έπεσαν νεκροί από τις επιθέσεις. Το ηθικό και η αυτοπεποίθηση του κόσμου είχε πέσει. Το αποτέλεσμα του ξεπουλήματος του αγώνα ήταν ο Ντε Γκολ να κερδίσει τις εκλογές με συντριπτική πλειοψηφία.
Ο Μάης του ‘68 δεν ήταν μια εξέγερση μόνο των φοιτητών και των εργατών. Ήταν μια εξέγερση ολόκληρου του λαού. Οι εξεγερμένοι ήταν γιατροί, καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι, επιστήμονες, άνθρωποι της εκκλησίας, δικηγόροι, ακόμα και ποδοσφαιριστές. Απεργούσαν μέχρι και οι χορεύτριες των καμπαρέ αλλά και οι νεκροθάφτες. Μια αγγλική εφημερίδα της εποχής έγραφε χαρακτηριστικά πως «δεν είναι μέρες αυτές ούτε για να πεθαίνει κανείς». Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης απελευθερώθηκε μια έντονη δημιουργικότητα η οποία της έδινε κατά κάποιο τρόπο σουρεαλιστικό χαρακτήρα. Συνθήματα όπως «η φαντασία στην εξουσία» και «κάντε τα όνειρά σας πραγματικότητα-κάντε την πραγματικότητα ονειρική» διακοσμούσαν τους τοίχους. Παντού στο Παρίσι γίνονταν συζητήσεις ακόμα και μεταξύ αγνώστων.
Στην εξάπλωση της εξέγερσης σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι επαναστατικές οργανώσεις οι οποίες δημιουργήθηκαν εκείνη την εποχή. Θα μπορούσαμε να πούμε πως λειτούργησαν όπως η πέτρα σε μια χιονόμπαλα. Έδωσαν δηλαδή την αιχμή. Απ’ όλες τις φοιτητικές παρατάξεις οι επαναστάτες ήταν εκείνοι που ζητούσαν τον κοινό αγώνα φοιτητών-εργατών.
Η εξέγερση του Μάη ήταν η ηχηρή απάντηση σε όλους όσοι υποστήριζαν πως οι εργάτες δεν πρόκειται να εξεγερθούν γιατί ήταν βολεμένοι και αποκοιμισμένοι. Απέδειξε ότι, όσες πολυτέλειες κι αν έχουν (τηλεόραση, αυτοκίνητα), όταν καταπιέζονται δεν διστάζουν να διεκδικήσουν αυτά που τους αξίζουν με το αποτελεσματικότερο μέσο που διαθέτουν: την εξέγερση. Μπορεί η εξέγερση να μην πέτυχε το βασικό στόχο της αλλά κατόρθωσε κάτι πολύ σημαντικό. Τη δημιουργία μιας καινούργιας επαναστατικής αριστεράς. Αυτών των αγωνιστών και αγωνιστριών δηλαδή που δεν πιστεύουν στην «εναλλακτική διαχείριση του καπιταλισμού», αλλά έχουν ως στόχο τους την κατάληψη της εξουσίας.
Ξάντερ Τόλιας,
Λύκειο «Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος»
ή επιστροφή στα περιεχόμενα
αφήστε το σχόλιο σας...