90 χρόνια από την επανάσταση στη Γερμανία
Ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος τελείωνε και η επανάσταση στη Ρωσία είχε ήδη νικήσει. Η Γερμανία που ήταν μια από τις κυρίαρχες χώρες του πολέμου είχε τις κοινωνικές και κρατικές δομές αποσυνθεμένες. Κυριαρχούσε η στρατοκρατία, η ανέχεια και η αθλιότητα απλωνόταν, στα εργοστάσια δούλευαν όλο και περισσότερες μητέρες, γυναίκες και χήρες στρατιωτών. Αυθόρμητες απεργίες των εργατών γίνονταν με αίτημα τον τερματισμό των σφαγών.
Έ τσι η φλόγα μιας εξέγερσης των ναυτών στο Κίελο , τον Νοέμβρη του
1918, εξελίχθηκε σε επαναστατικό χείμαρρο, που γέννησε συμβούλια
εργατών και στρατιωτών, που απλώνονταν μέρα με τη μέρα σε όλη την
Γερμανία. Ο Κάιζερ (αυτοκράτορας) εκδιώχθηκε από το λαό, η Γερμανία
ανακηρύχτηκε δημοκρατία και στην κυβέρνηση ανέβηκε το SPD και και ένα
μέρος του USPD.
Από την αρχή η νέα κυβέρνηση καλούσε για τερματισμό της επανάστασης και
ανάληψη της εξουσίας από το κοινοβούλιο. Σύμφωνα με το SPD ο
«σοσιαλισμός» θα εφαρμοζόταν από τα πάνω, από τους βουλευτές. Η
οργάνωση Σπάρτακος από την άλλη, θεωρούσε πως τα συμβούλια των εργατών
έπρεπε να πάρουν την εξουσία και να ανατρέψουν τον καπιταλισμό όπως στη
Ρωσία το 1917. Τα αιτήματα για άμεσο τερματισμό του πολέμου,
απελευθέρωση φυλακισμένων επαναστατών, δήμευση μεγάλης ιδιοκτησίας θα
μπορούσαν να επιτευχθούν μόνο με τη διάλυση του παλιού κρατικού
μηχανισμού και την εγκαθίδρυση της εξουσίας των συμβουλίων.
Έτσι ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου με την αντεπανάσταση και το SPD από τη
μια και από τον Σπάρτακο και τους αριστερούς ανεξάρτητους του USPD από
την άλλη, για την κυριαρχία στα συμβούλια. Το SPD πρόδωσε το εργατικό
κομμάτι του και έτσι τα συμβούλια αποφάσισαν ότι η εξουσία τους ήταν
μεταβατική και ότι θα την παρέδιδαν στην εθνοσυνέλευση.
Η εξέγερση του Σπάρτακου
Την πρώτη Γενάρη του 1919, ο Σπάρτακος με τους αριστερούς
ανεξάρτητους του USPD ιδρύουν το ΚΚΓ. Η ελπίδα για επανάσταση δεν έχει
σβήσει ακόμα. Αυτό που χρειαζόταν ήταν να πειστεί η πλειοψηφία των
εργατών και των στρατιωτών ότι έπρεπε οι ίδιοι μέσω των συμβουλίων να
πάρουν την εξουσία.
Οι Σοσιαλδημοκράτες του SPD προχώρησαν σε συνεχείς προκλήσεις ενάντια στην Αριστερά.
Αυτό το βρώμικο παιχνίδι εξαγρίωσε τον κόσμο στο Βερολίνο που ήταν η
πρωτοπορία της επανάστασης και οι μικρές διαδηλώσεις και αψιμαχίες με
την αστυνομία πήραν μορφή εξέγερσης που προχώρησε σε καταλήψεις
εφημερίδων και δημοσίων κτιρίων. Η Λούξεμπουργκ παρ’ όλο που ξέρει πως
η εξέγερση είναι πρόωρη (αφού η υπόλοιπη χώρα δεν ακολουθεί ακόμα το
επαναστατικό Βερολίνο) συμμετέχει σ’ αυτήν καθώς δεν μπορούσε να μείνει
χώρια από τον εξεγερμένο λαό. Τελικά η εξέγερση καταστέλλεται με
στρατεύματα από άλλες περιοχές της χώρας και οι παρακρατικές και
φασιστικές συμμορίες που με την κάλυψη της κυβέρνησης του SPD έχουν
βγει στους δρόμους δολοφονούν χιλιάδες αγωνιστές ανάμεσα τους και τη
Ρόζα και τον Λίμπκνεχτ.
Η ήττα της Γερμανικής επανάστασης δεν κόστισε μόνο χιλιάδες νεκρούς
αγωνιστές στη Γερμανία αλλά ήταν μεγάλο πλήγμα και για την
επαναστατημένη Ρωσία. Αν στην πλούσια Γερμανία οι εργάτες έπαιρναν την
εξουσία τότε θα είχαν τα οικονομικά και πολιτικά μέσα να αλλάξουν την
ιστορία όλης της Ευρώπης και του κόσμου. Αντίθετα η απομόνωση των
εργατών στη φτωχή Ρωσία οδήγησε στην ήττα της επανάστασης και στην
επικράτηση του σταλινισμού.
Μάνος Ροδιτάκης,
2ο Πειραματικό Λύκειο Αμπελοκήπων
• Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας (SPD) ήταν μέχρι το 1914 το
μεγαλύτερο εργατικό κόμμα της εποχής με επιρροή σε εκατομμύρια εργάτες.
Το κόμμα αυτό είχε αναφορά στον μαρξισμό και μάλιστα ο Φρήντριχ Ένγκελς
(σύντροφος του Μαρξ) είχε πάρει μέρος στη δημιουργία του. Μέχρι και το
1914 το κόμμα αυτό υποστήριζε ότι αν γινόταν πόλεμος, οι εργάτες των
διάφορων χωρών δεν έπρεπε να δεχτούν να πολεμήσουν αλλά έπρεπε να
κάνουν επανάσταση και να ανατρέψουν τον καπιταλισμό. Όμως παρά την
υποστήριξη της επανάστασης στα λόγια, στην πλειοψηφία των βουλευτών,
των ηγετών των συνδικάτων και των κομματικών ηγετών είχε κυριαρχήσει η
συμβιβαστική μεταρρυθμιστική πολιτική. Έτσι όταν ξέσπασε ο Α’
Παγκόσμιος πόλεμος το 1914, η πλειοψηφία της ηγεσίας πρόδωσε τις
επαναστατικές διακηρύξεις και υποστήριξε τον πόλεμο και τον καπιταλισμό.
• Το Ανεξάρτητο Σοσιαδημοκρατικό κόμμα (USPD) προέκυψε από διάσπαση του
SPD εξαιτίας της προδοσίας της ηγεσίας του. Όμως και η ηγεσία του USPD
(με πιο γνωστό τον Κάουτσκι) δεν ήταν αποφασισμένη για την επανάσταση,
ήταν αριστερή στα λόγια και δεξιά στην πράξη και συνεχώς ταλαντευόταν.
• Η οργάνωση Σπάρτακος με επικεφαλής την Ρόζα Λούξεμπουργκ και τον Καρλ
Λίμπκνεχτ ήταν η μόνη αποφασισμένη επαναστατική πτέρυγα που προέκυψε
από τις διασπάσεις του SPD. Η Λούξεμπουργκ ήταν σπουδαία θεωρητικός και
ένα από τα κορυφαία στελέχη του διεθνούς επαναστατικού σοσιαλισμού,
δίπλα στον Λένιν και τον Τρότσκι. Όμως η οργάνωση Σπάρτακος ήταν πολύ
μικρή και άπειρη για να ηγηθεί της επανάστασης, χωρίς οργανωμένη βάση
μέσα στην πλειοψηφία των εργατών. Χρειαζόταν χρόνος για να χτιστεί ένα
μαζικό εργατικό επαναστατικό κόμμα όπως ήταν οι μπολσεβίκοι στη Ρωσία.
Το πικρό δίδαγμα της ήττας της Γερμανικής επανάστασης είναι ότι
επαναστατικά κόμματα δεν προλαβαίνουν να χτιστούν την παραμονή της
επανάστασης -χρειάζεται προσπάθεια χρόνια πριν για να χτιστεί μια
τέτοια μαζική πολιτική δύναμη, ικανή να οδηγήσει στη νίκη της
επανάστασης όταν ξεσπάσει.
ή επιστροφή στα περιεχόμενα
αφήστε το σχόλιο σας...