Περσέπολις
Το Persepolis είναι βασισμένο στην αυτοβιογραφία της Μαριάν Σατράπι, μιας γυναίκας που γεννήθηκε στο Ιράν του Σάχη, πέρασε τα εφηβικά της χρόνια στη Βιέννη για να ξαναγυρίσει για λίγα χρόνια στο θεοκρατικό καθεστώς της πατρίδας της και τελικά, λίγα χρόνια μετά, να μείνει οριστικά στο Παρίσι.
Τ ο έργο παρουσιάζει με πολύ χιουμοριστικό αλλά και ταυτόχρονα
σοβαρό τρόπο την ιστορία του Ιρανικού λαού, της Ιρανικής κοινωνίας,
αλλά και της «απάνθρωπης» δύσης, όπως τη βιώνει η Μαρτζάν ως μικρό
κορίτσι, ως έφηβη και αργότερα ως ενήλικη.
Στο Ιράν, η οικογένειά της αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα, λόγω των
αριστερών της πεποιθήσεων. Έτσι η Μαρτζάν από μικρή άκουγε για
συγγενείς που φυλακίζονταν ή πέθαιναν στην φυλακή. Η εκτέλεση του
αγαπημένου της θείου, και τα τελευταία του λόγια «κάποια μέρα το
προλεταριάτο θα νικήσει»την σημάδεψε πολύ, αφού στάθηκε η αφορμή για να
γίνει άθεη και να μην ξεχάσει ποτέ το όραμα για ελευθερία.
Το έργο παρουσιάζει και τον ρόλο της εκπαίδευσης. Στο σχολείο, τους
έλεγαν ψέματα, πως η κυβέρνηση θα απελευθέρωνε τους πολιτικούς
κρατούμενους. Χαρακτηριστική είναι η σκηνή που η Μαρτζάν βάζει στη θέση
της την καθηγήτρια των θρησκευτικών, λέγοντάς της ότι ο θείος της
εκτελέστηκε. Επίσης μαθαίνουμε πως πολλά πράγματα που εμείς θεωρούμε
αυτονόητα, στο Ιράν ήταν παράνομα όπως το αλκοόλ, οι κασσέτες των Iron
Maiden και των ABBA καθώς και οι προγαμιαίες σχέσεις. Βλέπουμε την
μικρή Ιρωίδα, να αγοράζει παράνομα κασσέτες στο δρόμο από «dealers
μουσικής».
«Δυτική» στο Ιράν, Ιρανή» στη Δύση
Το έργο όμως δεν αφήνει απ’ έξω την κριτική στην δήθεν
εκσυγχρονισμένη Δύση. Οι γονείς της Μαρτζάν την στέλνουν σε ένα Γαλλικό
σχολείο στη Βιέννη για να αποφύγει τη φρίκη του πολέμου που μαινόταν
μεταξύ Ιράν και Ιράκ.
Εκεί λοιπόν η έφηβη πια μένει σε ένα οικοτροφείο καλογριών, οι οποίες
δεν είχαν μεγάλη διαφορά από τις συντηρητικές Ιρανές. Η ζωή για τη
Μαρτζάν στην ξένη χώρα είναι δύσκολη. Πολύ συχνά αντιμετωπιζόταν
ρατσιστικά, οι καλόγριες την θεωρούσαν βάρβαρη, μια γυναίκα που την
φιλοξένησε για μια περίοδο την κατηγορούσε για κλέφτρα.
Παρ’ όλα αυτά η ηρωίδα μας βρίσκει φίλους, οι οποίοι την ήθελαν στην παρέα τους επειδή διέφερε από τους άλλους, όπως και αυτοί.
Η περιπέτεια της Μαρτζάν συνεχίζεται μετά από αρκετές ερωτικές
απογοητεύσεις -πολύ φυσιολογικές για την ηλικία της- καταλήγει μόνη στο
δρόμο, όπου την βρίσκουν μισοπεθαμένη στο δρόμο. Η Μαρτζάν επιστρέφει
στο Ιράν συντετριμμένη. Η θέληση της για ζωή όμως την κάνουν να
συνεχίσει, άλλωστε όπως της λέει ο Μαρξ στα όνειρα της ο αγώνας
συνεχίζεται…
Συνεχίζει λοιπόν ευτυχισμένη αλλά όχι ελεύθερη όπως μας εξομολογείται.
Η ελευθερία της θα έρθει λίγο αργότερα όταν θα πάει πια για πάντα στο
Παρίσι. Ωστόσο δεν θα ξεχάσει ποτέ τα λόγια της αγαπημένης της γιαγιάς.
Να κρατάει την ακεραιότητα της και να μην ξεχνάει ποια είναι και από
πού προέρχεται.
Το Περσέπολις είναι ένα άκρως πολιτικό έργο, ένα μάθημα ιστορίας και
ζωής χωρίς αυτό να γίνεται κουραστικά. Έχει κόψει χιλιάδες εισιτήρια σε
όλο τον κόσμο και αξίζει να το δείτε.
Ξάντερ Τόλιας,
Λύκειο Π. Ψυχικού
ή επιστροφή στα περιεχόμενα
αφήστε το σχόλιο σας...